مــدل تعـــالی EFQM  در ابتدای سال 1992 به عنوان چهـارچوبی برای ارزیابی درخواستهای جایزه کیفیت اروپایی  تدوین گردید، این مدل یک چهارچوب سازمانی در اروپا است که ازآن بسیار استفاده شده و اکنون به صورت مبنایی برای یک سری جایزه های ملی و محلی کیفیت درآمده است

تغییرات به وجود آمده در اقتصاد جهانی و تلاش های انجام شده توسط سازمان جهانی ( WTO ) در راستای جهانی كردن اقتصاد و افزایش رقابت ، كشورهای مختلف اعم از توسعه یافته و یا در حال توسعه را به این باور رسانده است كه برای حضور و بقا در بازارهای منطقه ای ، جهانی و حتی داخلی باید توان و قابلیت رقابت پذیری صنایع و سازمان و سازمان های خود را افزایش دهند .
مدل های تعالی سازمانی یا سرآمدی كسب و كار ، بعنوان ابزارهای قوی برای سنجش میزان استقرار سیستم ها در سازمان های مختلف به كار گرفته می شوند . با بكار گیری اینگونه مدل ها ، ضمن اینكه یك سازمان میزان موفقیت خود را در اجرای برنامه های بهبود در مقاطع مختلف زمانی مورد ارزیابی قرار می دهد ، می تواند عملكرد خود را با سایر سازمان ها و به ویژه بهترین آنها مقایسه نماید .
امروزه اكثر كشورهای دنیا با تكیه بر این مدل ها ، جوایزی را در سطح ملی و منطقه ای ایجاد كرده اند كه محرك سازمان ها و كسب و كارها در تعالی ، رشد و ثروت آفرینی است .
در سه قطب بزرگ اقتصادی سده اخیر ( ژاپن – آمریكا – اروپا ) اصلی ترین نمونه این جوایز عبارتنداز : جایزه دمینگ درژاپن ، جایزه بالدریج در آمریكا ، جایزه اروپایی كیفیت كه توسط بنیاد اروپایی مدیریت كیفیت ایجاد شده و به مدل EFQM معروف است و عمومیت و استقبال بیشتری در سطح جهان كسب نموده است دیدگاه سیستماتیك قوی ، توجه دقیق به مدیریت مبتنی بر فرآیندهای سازمانی و نتیجه گرایی مدل EFQM برای سازمان های ایرانی كه معمولاً در این حوزه ها با مشكلات جدی روبرو هستند ، بسیار آموزنده و اجرایی است .
جهانی شدن از مهمترین مباحث مطرح در دنیای امروز است كه به طور مثال گروه صنعتی ایران خودرو ، خواسته و یا ناخواسته در مسیر آن قرار دارد . برای ورود به عرصه رقابت جهانی خودرو شرایطی لازم است كه باید آن را در مجموعه ایران خودرو فراهم نمود . این امر علاوه بر نیازمندی برعزم و اراده راسخ مستلزم اجرای یكسری برناه های منسجم در مقوله كاهش هزینه ، بهبود كیفیت ، توجه به خواست مشتریان ، بازاریابی نوین ، توسعه صادرات و چالاك شدن كلیه بخش های گروه صنعتی ایران خودرو می باشد. در روند جهانی شدن ، كسب رضایت مشتریان و كاركنان بعنوان یك مبنای اساسی لحاظ می شود . امروزه برای رقابت در عرصه جهانی باید به دانش فردا مجهز شد ، تا بتوان به سمت پیشرفت و تعالی حركت نمود.

دلایل انتخاب مدل تعالی سازمانی
تحقق رویكردهای متعالی شركت ایران خودرو در مباحث جهانی شدن از طریق كسب رضایت مشتریان ، بازاریابی نوین ، بهبود كیفیت و سایر مقولات تعریف شده مستلزم تدارك بستری مناسب برای حركت سریع و پرشتاب مجموعه فعالیت ها و فرآیندهای عملیاتی در قالبی هدفمند و سنجش اثر بخشی و ارزیابی نحوه عملكرد فرآیند ها با هدف ترسیم چرخه بهبود مستمر و بهره مندی از نتایج حاصله بصورت یك فعالیت یادگیری مستمر در اصلاح رویكردسازمان ، درك نقاط قوت و ضعف آن بصورت چرخه ای دائمی از طریق انجام ارزیابی های مستمر و ارائه اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه می تواند مسیر تعالی سازمان ها و حركت آنها به جلو را تسهیل و تسریع نماید.
مدل تعالی سازمانی EFQM بعنوان الگویی جامع در سنجش توان عملكردی سازمان ها از طریق طراحی و اجرای نظام ارزیابی عملكرد سازمان ها ، میزان تحرك هوشمندانه آنها را در طراحی مطلوب مسیر حركتی ،اجرای بهینه اهداف ، بررسی نتایج حاصله و سنجش اثر بخشی اقدامات انجام شده ، را موردتحلیل قرار داده و سطح كامیابی سازمان ها را در نیل به تعالی مشخص می سازد. انتخاب این مدل به منظور استقرار در شركت ایران خودرو و نیل به تحقق هرچه بهتر اهداف عالیه شركت در راستای جهانی شدن می باشد . بدیهی است تعریف فعالیت های خود ارزیابی بصورت مستمر و تعیین نقاط قوت و ضعف و انجام پروژه های مطالعاتی برای تقویت نقاط مثبت و مرتفع نمودن نقایص و كاستی ها می تواند در گذر زمان و با حمایت و تعهد مسئولین سازمان ، دسترسی چشم انداز تعیین شده را محقق ساخت .

ارزش ها و مفاهیم بنیادی
مدل تعالی سازمانی چارچوبی روشمند برای ارزیابی عملکرد سازمان ها در دو حوزه فرآیند ها و نتایج حاصل از این فرآیند ها است. دستاوردهای حاصل از ارزیابی در این مدل عبارتست از نقاط قوت سازمان و زمینه های قابل بهبود آن که برای دستیابی به بهبودها فهرستی از برنامه های اولویت بندی شده را نیز پیشنهاد می کند. بر اساس آموخته های مدیریت کیفیت جامع (TQM)، توجه به ارزش ها و مفاهیم بنیادین هشت گانه به شرح زیر، لازمه موفقیت و ایجاد بهبود مستمر سازمان ها است :
• نتیجه گرایی
• مشتری مداری
• رهبری و ثبات در مقاصد
• مدیریت مبتنی بر فرآیندها و واقعیت ها
• توسعه و مشارکت کارکنان
• یادگیری، نوآوری و بهبود مستمر
• توسعه همکاری های تجاری
• مسؤولیت های اجتماعی سازمان
ارزش ها و مفاهیم هشت گانه فوق پایه های اصلی برنامه ریزی و استقرار سیستم ها را تشکیل می دهند و برای شناخت وضعیت عملکردی سازمان ها باید از معیارهایی بهره گرفت که ارتباط تنگاتنگی با مفاهیم فوق الذکر داشته باشند، معیارهایی که توسط آنها، میزان تحقق هشت مفهوم بنیادین و میزان موفقیت سازمان در دستیابی به نتایج را بتوان اندازه گیری کرد.

مدل تعالی EFQM چیست؟
مــدل تعـــالی EFQM در ابتدای سال 1992 به عنوان چهـارچوبی برای ارزیابی درخواستهای جایزه کیفیت اروپایی تدوین گردید، این مدل یک چهارچوب سازمانی در اروپا است که ازآن بسیار استفاده شده و اکنون به صورت مبنایی برای یک سری جایزه های ملی و محلی کیفیت درآمده است . European Foundation or Quality Management
درحالیکه جایزه های کیفیت به عنوان یک موضوع اصلی برای برخی از کاربرها می باشد اما پایش صحیح اثربخشی مدل تعالی EFQM ،کاربرآن به عنوان سیستم مدیریت ورشدمربوطه به ان در نظم و انظباط خود ارزیابی سازمانی می باشد.
مدل تعالی EFQM  یک ابزار کاربردی برای کمک به سازمانها درجهت رسیدن به تعالی ازطریق پایش موقعیت کنونی خود در مسیر تعالی می باشد .
این مدل به سازمانها کمک می کند تا کاستی های خود و راهکارهای مناسب را شناسایی کنند.
این سیستم صرفنظر از اندازه و ساختار و بخش سازمانها قابل استفاده می باشد،خود ارزیابی در سازمانهای بزرگ وکوچک دولتی و همچنین بخشهای خصوصی قابل استفاده می باشد ،خروجی های حاصل از خودارزیابی می توانند به عنوان بخشی ازفرآیند طرح ریزی تجاری وخودمدل نیز می تواند به عنوان مبنایی برای بازنگری های پروژه ای استفاده شود.

تعا لی چیست ؟
تعالی به معنی تكرار و تمرین بسیار خوب در مدیریت سازمان و دستیابی به اهداف است .
سازمانهای ممتاز و برجسته واقعی ، سازمانهایی هستند كه كلیه نتایجی كه بدست آورده اند و اطمینانی كه از حفظ و نگهداری نتایج درآینده دارند در تلاش جهت رضایت مندی كلیه طرفهای دینفع قراردهند.
تعالی نیازمند تعهد رهبری وپذیرش مفاهیم بنیادی است، دسته ای ازقواعد كلی كه براساس ا ین قواعد سازمان رفتارها، فعالیتها واولویت های خودرا شكل می دهد هنگامی كه سازمان باین قواعد كلی را به حالت تكرار درمی آورد زمینه ارزیابی تعالی پایدار ایجاد می شود.

چهار قدم ساده روش كار: EFQM
1- موقعیت و وضعیت كنونی خودرا ارزیابی كنید،شما بایدوضعیت كنونی خودرا تعیین نمایید فرآیند.
خودارزیابی میتواند به سازمان شما در ترسیم تصاویری از خود یاری كند.
2- اولویت های تجاری (كاری) خود را تعریف كنید برای اینكه استراتژی سازمان وكارخود را برنامه
ریزی كنید نیازمند درك نقاط قوت كنونی و نقاط بهبود خود می باشید .
3- مشخص كنید كه چه چیزی نیازمند بهبود است خودارزیابی شما با استفاده ازمدل تعالی EFQM می تواند به شما کمك كند تا یك تصویر واقعی برای افراد سازمان تهیه نمایید.
4- روش بهبود 1 را تعریف نمایید. از اطراف پیرامون خود الگوبرداری از بهترینها را بیاموزید.
فعالیتهای خوب دیگران را شناسایی كنید .
مدل تعالی EFQM یک چهارچوب Non-prescriptive (غیر دستوری) بر اساس 9 معیارمی باشد.
5  مورد از این مورد توان مند سازها و چهارچوب مورد نتایج می باشند.
معیار توان مند ساز، فعالیتهای یك سازمان را پوشش می دهدمعیار نتایج ، مواردی را كه سازمان به آن دست می یابد پوشش می دهند ، نتایج توسط توانمند سازها ایجاد می شوند و توانمندسازها با بكارگیری بازخورد از نتایج بهبود می یابند...

جوایز كیفیت و مدیریت كیفیت جامع  EFQM
درسال های اخیرباشكل گیری جوایزمختلف كیفیت وارزیابی عملكرد دربسیاری ازسازمانها براساس مدل های تعالی سازمان ، شركت های ایرانی حركت بنیادی خودرا جهت مدیریت كیفیت جامع وتعالی كسب وكار آغاز نمودند این حركت نیاز به خدمات مشاوره ای مرتبط را نیزبشدت افزایش داده وشركت نیز از ابتدای راه ارائه این خدمات را در دستور كارخود قرارداده است .
شرکت هم اکنون همچنین با داشتن کادر کارشناسی با تجربه خود به عنوان یکی از ارائه دهنده های مشاوره EFQM در حال فعالیت است
مدل تعالی سازمانی ( EFQM ) چیست؟
رشد و ارتقای سطح یک سازمان در تمامی ابعاد
•   کسب رضایتمندی کلیه ذینفعان
•   ایجاد تعادل بین خواسته ها و انتظارات کلیه ذینفعان
•   تضمین موفقیت سازمان در بلند مدت
     مزایای مدل تعالی سازمانی
•  برخورداری این مدل از دیدگاه سیستماتیک و فراگیر
•  مدیریت مبتنی برفرآیند های سازمانی
•  توجه ویژه به نتایج کسب شده توسط سازمان
•  ارزیابی مبتنی بر واقعیت
•  شناسایی نقاط قوت و زمینه های قابل بهبود
•  ارایه تصویر واقعی از فعالیتهای سازمان
•  تبادل تجربیات درون و برون سازمانی با بکارگیری ابزار بهینه کاوی ( Benchmarking )
• استفاده از رویکرد خود ارزیابی به منظور تعالی سازمان